Balsa ağacı, Güney Amerika'nın tropik ormanlarında doğal olarak yetişen geniş yapraklı (90 cm. eninde yapraklar) bir ağaçtır. En iyi balsa, rüzgarsız, ılık ve rutubetli iklimiyle Ekvador'daki ekim alanlarında yetiştirilir. Balsa ağacı çok hızlı büyür; ilk yıl 12 metreye ulaşan ağacın, genellikle hasat edildiği 6-10 yılda çapı 60-65 cm'ye, boyu ise 25-30 m'ye ulaşmıştır. Hasat sonrasında tamamen su dolu olan ağaç kütükleri çok ağırdır ve kurt saldırısına açıktır. Bu nedenle kütükler sıcaklığı ve rutubeti, buhar kazanları yardımıyla sürekli kontrol altında tutulan kapalı alanlarda uzun süre kurutulur. Hızlı kurutma kütüklerde çatlamaya, aşırı yavaş kurutma ise kurtların ağacı yemesine yol açar.
Balsa, aslında sert tahtalar sınıfındandır. (İğne yapraklı ağaçların tahtası yumuşak, yayvan yapraklı ağaçların tahtası serttir.) Sağlamlık, ağırlık oranı en sert, en ağır tahta olan ebony kadar vardır. Hücreleri çok ince, fıçı şekilli ve hava doludur. Tahtanın sağlamlığı bu hücrelerin yapısından suyun hemen hemen tamamının alınmasıyla sağlanır. Fakat tahta saf selülozdur. Selüloz da su çekicidir.
Hobi endüstrisi, pazara sunulan balsanın ancak en kaliteli olan %10'luk kısmını kullanır. Balsayı kullanan diğer endüstriler; gemicilik, taşımacılık, uzay ve film endüstrileridir.
Ağırlık ve yoğunluk: Balsa doğal bir ürün olması nedeniyle kaçınılmaz olarak çok çeşitli ağırlıkta ve yoğunluktadır. Yoğunluk aralığı; 150 g/dm³'ten 1500 g/dm³'e kadar olabilir. (Model uçakçılıkta kullanılanları yaklaşık ortalama 500 g/dm³). Ayrıca, yoğunluk dağılımı da düzgün olmayabilir; bir bloğun bir ucu diğer ucuna veya ortasına göre daha ağır olabilir.
Yoğunluğuna göre balsa levhaların kullanım yerleri:
| Yoğunluk g/dm³ | Kullanım Yeri | |
| Ultra Hafif | 200'den az | Salon - Yarışma Modelleri |
| Çok Hafif | 200 - 300 | Serbest Uçuş - Salon Lastik Motorlu - Yarışma |
| Hafiften Ortaya | 300 - 400 | Çıtalar - Kuyruk Kanatları |
| Ortadan Ağıra | 400 - 600 | Çıtalar - Pres Kesim - Hücum ve Firar Kenarları - Aileronlar |
| Ağır | 600 - 750 | Çıtalar - Pres Kesim |
| Çok Ağır | 800'den fazla | Model uçakçılık için fazla ağır. |
Balsanın ağırlığını, sertliğini veya kalitesini gösteren bir standart yoktur. Balsa pazarına has bir takım terimler; Yarışma Kalitesi, AAA Kalite, Süper Hafif, Bakir Kalite, Orta-Hafif Ağırlıkta, Elle Seçilmiş gibi, pazarlamaya yöneliktir ve özel bir sayısal karşılıkları yoktur.
Damarlar: Balsanın liflerinin dokusu genellikle A, B ve C belirtilir. Bunlar kaliteyi değil, tahtanın liflerinin yapısını, dağılımını gösterir. Eğer, kütükten levha kesimi, ağacın büyüme çizgileri kesilen levhanın kalınlığına çapraz gelecek şekilde yapıldıysa bu "A" harfiyle belirtilir. Kütükten kesim kütüğün yanı buyunca tanjantına paralel yapılmıştır. Eğer kesim, levhadaki büyüme çizgileri kalınlığı dik kesecek şekilde yapıldıysa bu da "C" harfiyle belirtilir. "B" dokusu ise ikisi arasındadır. Bloklarda bu tür kesim yapılır. "A" dokusu bükülmeye eğilimlidir ve lifler uzun kenara paralel olmayabilir.
| Doku | Görüntüsü | Kullanım Yeri |
| A | Uzun çizgiler - Levha enine esnek | Ağır bükümlü yüzeylerin kaplanması - Kanat hücum kenarları - Tüp şeklinde bükülebilir |
| B | Kısa lif hatları - Lif yönünün çaprazına biraz esnek | Gövde yanları - Firar ve hücum kenarları - Sinirler - Bölmeler - Hafif bükümlü yüzeylerin kaplanması |
| C | Çilli - Lif yönünün çaprazına bükülmez - Kolayca kırılır | Düz yüzeyler ve kaplama - Sinirler - Bölmeler |
Boyutlar: Balsa levhalar, eğer Amerika veya İngiltere pazarlarından alınıyorsa inch ölçülerinde, eğer diğer Avrupa ülkelerinden alınıyorsa metrik ölçülerde olacaktır.
inch ölçülü levhalar: 1/32", 1/16", 3/32", 1/8", 3/16", 1/4", 3/8", 1/2" kalınlığında, 2", 3" veya 4" eninde, 24", 30", 36", 40", 48" boylarında olabilir. Ayrıca; 3/4", 1", 1½", 2", 3" kalınlığında bloklarla 6" gibi daha geniş levhalar da bulunabilir.
metrik ölçülü levhalar: 0.8, 1, 1.5, 2, 2.5, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 12, 15 mm. kalınlığında, 80, 100, 120 mm. eninde, 1000, 1200 mm. boyunda olabilir.
Geniş ve uzun levhalarda birim fiyat, daha dar ve kısa levhalara göre yüksektir.
Kalite: Balsanın kalitesini etkileyen bir kaç neden vardır.
Dişler; genellikle taşıma sırasında oluşan, sert cisim çarpmalarının neden olduğu ezilme ve oyuklardır. Balsa çok yumuşaktır ve dikkatli davranılmalıdır.
Renk değişimleri; damarlardaki griye çalan renkli noktalar, ağacın büyürken emdiği suyun içerdiği minerallerin neden olduğu düzensizliklerdir. Balsanın güzel görünüşünü bozmaktan başka yapısal zayıflamaya neden olmazlar. Ancak renk değişiminin nedeni; nemli orman zeminine yatırılan kütüğün burada kaldığı sürede çektiği nem ise, bu tahtalar mantarlaşmışlardır ve kullanılamazlar.
Uyum, süreklilik; levha veya çıta kesilecek bir bloğun dış görünüşü güzel ve damarlar oldukça düzgün görünmesine rağmen, bloğun bir ucu hafif, diğer ucu ağır olabilir. Eğer daha kısa boylu levha veya çıta kesiminde kullanılmazlarsa, bu tür bloklardan alınan levhalarda ve çıtalarda da bu düzensizlik görülür.
Delikler; tahta kurtları balsayı çok sever. Bazen bir iğne deliği kadar, bazen daha büyük bir alanı kemirirler.
Çatlaklar; boyuna damarlı ("A" dokusunda) bir levhanın bazen uçlarında küçük çatlaklar olur. Bazen de sert esen rüzgar ağacın gövdesinde küçük çatlaklar meydana getirebilir. Bu tür çatlaklar, ağacın büyümesi sırasında zamanla kapanabilir veya levha üretimi sırasında fark edilebilir. Bazen de fark edilmez.
Balsa seçimi: Kullanacağınız yere göre, balsa levha ve çıtaları seçerek kullanmalısınız. Bu sayede, daha sağlam, daha hafif ve daha ekonomik modeller üretebilirsiniz.
Not: Bu yazı, Internet'teki İngilizce bazı sitelerden toplanan bilgilerle derlenmiştir.
www.geocities.com/modelucak indirilmiştir şubat 2002